Άλλες γλώσσες >

български език (bg) | Čeština (cs) | Dansk (da) | Deutsch (de)
Ελληνικα (el) | English (en) | Español (es) | Eesti keel (et)
Suomi (fi) | Français (fr) | Hrvatski (hr) | Magyar (hu)
Italiano (it) | Lietuvu kalba (lt) | Latviešu valoda (lv) | Malti (mt)
Nederlands (nl) | Polski (pl) | Português (pt) | Româna (ro)
Slovencina (sk) | Slovenšcina (sl) | Svenska (sv) |

# Αμίαντος
Υγεία και ασφάλεια

## 1. Τι είναι ο αμίαντος;

Ο αμίαντος είναι ένα ινώδες υλικό, μηχανικά ισχυρό και άκρως ανθεκτικό στη θερμότητα και τη χημική επίθεση. Συνήθως είναι υφασμένος σε υφάσματα που μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση τσιμέντου και πλαστικών υλών.

## 2. Τι είδη αμιάντου υπάρχουν;

Υπάρχουν διάφορα είδη αμίαντου:

- ακτινόλιθος·
- αμοσίτης («καφέ» αμίαντος)·
- ανθοφυλλίτης·
- χρυσότιλος («λευκός» αμίαντος)·
- κροκιδόλιθος («μπλε» αμίαντος)·
- τρεμολίτης.

Ο κροκιδόλιθος και ο αμοσίτης είναι τα δύο πλέον επικίνδυνα είδη αμιάντου - παρουσιάζουν τους υψηλότερους κινδύνους για την υγεία σε περίπτωση εισπνοής των ινών τους. Ο κροκιδόλιθος καταργήθηκε σταδιακά από τη δεκαετία του 1970. Παρόλα αυτά, εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες ποσότητες σε παλαιές κατασκευές.
Υπόμνηση: ο αμίαντος δεν προκαλεί βλάβη σε κανέναν, εάν δεν υποστεί καμία επέμβαση. Είναι επικίνδυνος μόνο σε περίπτωση κοπής, διάτρησης ή φθοράς του με κάποιον τρόπο.

## 3. Πού συναντάται;

Ο αμίαντος εξακολουθεί να βρίσκεται σε ορισμένα κτίρια ως μονωτικό υλικό, αλλά χρησιμοποιούνταν και σε τακάκια φρένων και για τη μόνωση σωληνώσεων και καυστήρων (π.χ. σε πλοία). Εξακολουθεί να υπάρχει ενδεχομένως σε ορισμένα παλαιά κτίρια, αλλά απομακρύνεται κατά την ανακαίνισή τους. Γενικά, η χρήση αμιάντου είναι πλέον πολύ περιορισμένη, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες λιγότερο επικίνδυνες εναλλακτικές επιλογές. Μπορεί να υπάρχει ακόμα σε ορισμένα παλαιά κτίρια στα οποία εργάζεστε ή επισκέπτεστε, π.χ. σε διυλιστήρια, και σε ορισμένα πλοία, ιδίως από χώρες εκτός της ΕΕ.

## 4. Τι ζημιά μπορεί να προκαλέσει;

Ο αμίαντος είναι επικίνδυνος μόνο εάν κατακερματιστεί και οι ίνες του απελευθερωθούν στον αέρα, ως σκόνη αμιάντου. Σε περίπτωση εισπνοής αυτών των ινών, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ασθένειες. Εντούτοις, αυτό συμβαίνει σπάνια σε ανθρώπους οι οποίοι δεν εκτίθενται σε μεγάλες ποσότητες αμιάντου. Οι ασθένειες αυτές εκδηλώνονται κυρίως σε άτομα που εργάζονται, ή εργάζονταν στον παρελθόν, τακτικά με αμίαντο.

- Η αμιάντωση είναι μη αναστρέψιμο έγκαυμα του πνεύμονα που προκαλεί σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα. Μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται αφού σταματήσει η έκθεση στον αμίαντο.
- Καρκίνος των πνευμόνων. Τα άτομα που εργάζονται συχνά με αμίαντο διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του πνεύμονα.
- Το μεσοθηλίωμα είναι ανίατη μορφή καρκίνου της εσωτερικής επένδυσης του θώρακα ή του κοιλιακού τοιχώματος. Ο επιπολασμός του στον γενικό πληθυσμό είναι πολύ χαμηλός, αλλά οι εργαζόμενοι με αμίαντο έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν τη νόσο.

Οι ασθένειες που συνδέονται με τον αμίαντο αναπτύσσονται σε μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα συμπτώματα της αμιάντωσης ενδέχεται να εκδηλωθούν μετά από 10 έως 20 χρόνια και καρκίνων που συνδέονται με τον αμίαντο έως και μετά από 40 χρόνια.

## 5. Είναι όλες οι ίνες αμιάντου επικίνδυνες;

Εξαρτάται. Ο κρίσιμος παράγοντας είναι το μέγεθος των ινών, οι οποίες πρέπει να είναι πολύ μικρές για να εισπνέονται, αλλά και υπερβολικά μεγάλες για να εκπνέονται. Γι' αυτό τον λόγο, οι ίνες κροκιδόλιθου και αμοσίτη είναι εν γένει οι πλέον επικίνδυνες. Ενδεικτικά, «επικίνδυνες» ίνες είναι εκείνες οι οποίες:

- έχουν μήκος μικρότερο των 200 εκατομμυριοστών του μέτρου, ή λιγότερο
- έχουν διάμετρο μικρότερη των 3 εκατομμυριοστών του μέτρου.

Είναι ασφαλέστερο να θεωρούνται όλες οι ίνες αμιάντου επικίνδυνες! Αλλά είναι επικίνδυνες μόνο όταν τις εισπνέουμε. Δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία της ασθένειας από δίκτυο ύδρευσης που έχει μολυνθεί από αμίαντο.

## 6. Νομοθεσία σχετικά με τον αμίαντο

Η οδηγία 1999/77/ΕΚ απαγορεύει όλες τις χρήσεις αμιάντου από την 1η Ιανουαρίου 2005. Επιπλέον, η οδηγία 2003/18/ΕΚ απαγορεύει την εξόρυξη αμιάντου και την κατασκευή και επεξεργασία προϊόντων αμιάντου. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, είναι η έκθεση στον αμίαντο κατά τις εργασίες απομάκρυνσης, κατεδάφισης, συντήρησης και επισκευής.
Η οδηγία 83/477/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 19ης Σεπτεμβρίου 1983 για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται στην έκθεσή τους στον αμίαντο κατά τη διάρκεια της εργασίας τους, τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/382/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 1991 και εκ νέου από την οδηγία 98/24/ΕΚ του Συμβουλίου της 7ης Απριλίου 1998 και την οδηγία 2003/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Μαρτίου 2003.
Η νομοθεσία προβλέπει αυστηρά μέτρα ελέγχου της έκθεσης σε όλα τα είδη και τις μορφές αμιάντου. Βάσει του άρθρου 8, οι εργοδότες εγγυώνται ότι κανένας εργαζόμενος δεν εκτίθεται σε ατμόσφαιρα με περιεκτικότητα σε αμίαντο μεγαλύτερη των 0,1 ινών ανά cm3, ως μέση χρονικά σταθμισμένη τιμή (TWA) σε περίοδο αναφοράς οκτώ ωρών. Κάθε εργασία που συνεπάγεται άμεση επαφή με τον αμίαντο πρέπει να κοινοποιείται στην αρμόδια εθνική αρχή.
Θα πρέπει επίσης να συμβουλευθείτε την εθνική νομοθεσία σας.

## 7. Πώς μπορεί να περιοριστούν οι κίνδυνοι;

Εάν πρέπει να εργαστείτε σε περιοχές όπου έχετε υπόνοιες ότι υπάρχει σκόνη αμιάντου, οφείλετε:

- να φροντίσετε να μην διαταραχθεί ο αμίαντος·
- να εργάζεστε μόνο για σύντομο χρόνο κάθε φορά·
- φοράτε τα αναγκαία μέσα προστασίας της αναπνοής.

Εάν είναι αναγκαίο να απομακρυνθεί ο αμίαντος, η εργασία αυτή πρέπει να εκτελείται από έναν εξουσιοδοτημένο ανάδοχο. Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να προσπαθήσετε να απομακρύνετε τον αμίαντο μόνοι σας. Πρέπει μετά τη χρήση να τοποθετείτε όλα τα ενδύματα κλπ. που είναι γνωστό ή υπάρχει υπόνοια ότι έχουν μολυνθεί με σκόνη αμιάντου σε ειδικό πλαστικό σάκο με σήμανση. Η υπηρεσία σας θα πρέπει να προβεί σε διακανονισμό με καθαριστήριο για τον καθαρισμό τους - μόνο ειδικευμένα πλυντήρια μπορούν να καθαρίσουν ενδυμασίες που έχουν μολυνθεί από αμίαντο.
Υπόμνηση: Είναι πάντοτε προτιμότερο να αποφεύγονται απολύτως οι κίνδυνοι· συνεπώς, εάν γνωρίζετε ότι υπάρχει αμίαντος, μην πλησιάζετε.

## 8. Τι πρέπει να πράξω, εάν νομίζω ότι έχω εκτεθεί στον αμίαντο;

Πρέπει να ενημερωθείτε για τις διαδικασίες που εφαρμόζονται στη χώρας σας. Εντούτοις, συνιστάται οι εργολήπτες που εργάζονται με αμίαντο να ελέγχουν την ατμόσφαιρα στην περιοχή που υπάρχει υπόνοια ότι έχει μολυνθεί. Εάν υπάρχουν περισσότερες από 0,1 αναπνεύσιμες ίνες ανά χιλιοστόλιτρο αέρα, κατά μέσο όρο σε οποιοδήποτε συνεχές διάστημα τεσσάρων ωρών (δηλ. το ήμισυ του ανώτατου χρονικού διαστήματος που επιτρέπει η νομοθεσία), απαιτείται η λήψη έκτακτων μέτρων. Οφείλετε να γνωρίζετε τις οδηγίες που ισχύουν στην περιοχή σας για την αναφορά έκθεσης και κάθε συνακόλουθης δράσης, που μπορεί να περιλαμβάνει την τήρηση μητρώων για μεγάλες περιόδους (έως 40 έτη) και τακτικές ιατρικές εξετάσεις ανά διετία.
Οι οδηγίες που περιέχονται σε αυτό το τμήμα του κειμένου έχουν τον χαρακτήρα γενικής υπόμνησης των κινδύνων που ανακύπτουν ορισμένες φορές κατά τη διαδικασία εξέτασης και δειγματοληψίας και του εξοπλισμού ασφαλείας που οφείλετε να χρησιμοποιείτε και των προφυλάξεων που πρέπει να λαμβάνετε.
Για περισσότερες πληροφορίες πρέπει να ανατρέξετε στη νομοθεσία και τις οδηγίες της αρμόδιας κρατικής αρχής της χώρας σας.

Αναθεωρήσεις
Έκδοση | Ημερομηνία | Αλλαγές
1.0 | 12.10.2012 | Πρώτη έκδοση